Laat je leiden door nieuwsgierigheid

Samen sterk voor ieder kalf. Haal alles uit de ene start.

Auteur: Wilke de Graaf | 16 juni 2026

Een kalf heeft maar één start. De keuzes die je in de eerste weken maakt, bepalen hoe een kalf zich ontwikkelt, nu én later.
Maar waar zit dat verschil precies? Niet in grote managementaanpassingen, maar juist in de details. In de praktijk zien we steeds duidelijker dat juist die details bepalend zijn voor hoe een kalf later presteert. Zowel op het melkveebedrijf als in de vleeskalverhouderij.

Zo herken je een sterke start

Kalveren die goed zijn opgestart, herken je meteen. Ze zijn vitaal, hebben een goede groei en beginnen sneller aan ruw- en krachtvoeropname zonder terugval.
Een vleeskalverhouder verwoordde het treffend: “Je merkt het meteen bij aankomst: sommige kalveren pakken direct op, andere moeten eerst herstellen.” Dat herstel kost tijd. En dus groei.

We zien daarnaast dat kalveren met een hoger startgewicht, een goede biestopname (hoge Totaal Eiwit-waardes) en een goede Hb-waarde het significant beter doen. Ze starten vlotter, zijn weerbaarder en groeien constanter door. Dat maakt deze factoren niet alleen belangrijk voor de volgende schakel, maar ook direct relevant voor de melkveehouder zelf.

De eerste twee weken: hier win of verlies je groeidagen

Het verschil wordt gemaakt in de eerste weken. Daar kun je gericht op sturen met een paar praktische keuzes:

  1. Zorg voor een sterke bieststart
    Geef voldoende biest binnen de eerste 12 uur en let op kwaliteit en hygiëne. Hier leg je de basis voor weerstand, groei én latere prestaties.

    In de praktijk blijkt dat hier nog vaak ruimte voor verbetering zit. Veel bedrijven halen de streefwaarden voor biestopname niet. Tegelijk is biestmanagement complex, omdat timing, kwaliteit en werkwijze allemaal samenkomen. Daarom is maatwerk essentieel: wat optimaal is op het ene bedrijf, is niet altijd haalbaar op het andere. Soms zit de winst juist in praktische oplossingen, zoals het aanschaffen van een goede biestfles of andere hulpmiddelen zodat het kalf makkelijker wil drinken of extra aandacht voor een schoon afkalfhok.
  2. Stem je melkschema af op het kalf
    Drie keer per dag kleinere porties voeren sluit beter aan bij de natuurlijke behoefte van het kalf. Dit resulteert in een rustigere vertering en een vlottere opname van de melk. Daarbij is het belangrijk om het melkschema op te bouwen in lijn met het volume van de lebmaag en de behoefte aan eiwit en energie te sturen via de concentratie van de melk.

    In de praktijk is tweemaal daags voeren echter nog steeds het meest gangbaar, omdat driemaal daags voeren vaak moeilijker haalbaar is in de uitvoering. Juist dan is het belangrijk dat er consequent gevoerd wordt en dat er bewust wordt omgegaan met de samenstelling van de melk.
    In de praktijk blijkt namelijk dat hier nog vaak onduidelijkheid over is, bijvoorbeeld bij gebruik van koemelk of restmelk.

    Een relatief eenvoudige winst zit in het vroeg aanbieden van water en ruw- en krachtvoer (vanaf dag 3–4). Kalveren komen hierdoor sneller op gang en ontwikkelen zich beter. In de praktijk zien we dat kalveren die vroeg ruw- en krachtvoer krijgen, dit later bij de kalverhouder ook makkelijker opnemen en daardoor soepeler doorgroeien.
  3. Houd diarree onder controle
    In dit onderdeel zit in de praktijk de meeste variatie en dus ook de grootste winst. Een kalf met diarree mist al snel meerdere groeidagen en vraagt extra arbeid en aandacht. Bovendien neemt na een periode van diarree het risico op luchtwegproblemen toe.

    Kalveren die een goede start hebben gehad, zijn daarnaast veerkrachtiger. Ze worden minder snel ziek en als er toch problemen optreden, reageren ze doorgaans beter op behandelingen.

Wat levert dit op?

Een sterke start maakt je werk makkelijker, voorspelbaarder én verhoogt het werkplezier.

Voor melkveehouders betekent dit:

  • minder diarree = minder behandelingen = minder verlies in groei
  • minder uitval en terugval
  • minder “brandjes blussen” in drukke periodes
  • meer grip op je opfok
  • een kalf dat zijn groei beter benut

En dat zie je terug in het resultaat. Een kalf dat zonder onderbrekingen door de eerste weken komt, groeit efficiënter door en levert meer op.

Voor vleeskalverhouders zit de grootste winst in arbeid en prestaties. Kalveren die goed gestart zijn, nemen sneller voer op, kunnen makkelijker worden doorgevoerd volgens voerschema, hebben minder terugval bij aankomst en vragen daardoor minder individuele aandacht. Uiteindelijk zijn dit de kalveren die het prettigst zijn om mee te werken: ze draaien probleemloos mee en leveren een stabiel resultaat.

Het verschil wordt vooral zichtbaar bij de kalveren die minder goed starten. Deze vallen vaak direct op, vragen extra zorg en behandelingen, maar blijven ondanks die inspanning achter in groei en ontwikkeling.

Samen slimmer sturen

Verbeteren zit vaak in het aanscherpen van wat al gedaan wordt, daardoor hoeft het niet ingewikkeld te zijn. De grootste winst zit in praktische verbeteringen die passen bij het bedrijf.


Geen enkel bedrijf is hetzelfde. Een veehouder die alleen werkt, vraagt een andere aanpak dan een bedrijf waar meerdere mensen meedraaien. Juist door daarop in te spelen, ontstaan oplossingen die ook echt uitvoerbaar zijn.


Wij helpen daar praktisch bij, bijvoorbeeld door:

  • – het biestprotocol te optimaliseren (kwaliteit en hygiëne)
  • – inzicht te geven in hygiëne (bijvoorbeeld middels ATP-metingen)
  • – opname van IgG en Hb te verbeteren en te monitoren
  • – melkschema’s af te stemmen op het kalf
  • – de juiste combinatie van melk en ruw- en krachtvoer te adviseren
  • – te sturen op een soepele overgang in rantsoen en huisvesting

    Daarnaast zien we dat samenwerking in de keten steeds belangrijker wordt. Door kennis te delen tussen melkveehouders, veehandelaren, vleeskalverhouders en andere betrokkenen ontstaat meer begrip en betere afstemming. Dat helpt om structureel betere kalveren te realiseren.
Denkavit Jongvee Specialist geeft uitleg in de kalverstal aan kalverhoudster. Ze staan voor een eenlinghok met daarin een kalf.

Haal alles uit de ene start

Een sterke start ontstaat niet vanzelf. Maar met de juiste keuzes en kleine aanpassingen maak je al snel een groot verschil.

Wij denken daarin graag met jou en diverse erfbetreders mee, om samen te kijken waar je nog extra resultaat kunt pakken. Want een kalf krijgt maar één kans. En juist daarom loont het om die start zo goed mogelijk te benutten.

Wilt u meer weten over dit onderwerp? staat klaar om u te helpen.

Wilke de Graaf

Accountmanager Denkamilk

Marijn van Brakel

Jongvee Specialist fokkalveren - Midden & Zuid

Ydo Homma

Jongvee Specialist fokkalveren/lammeren - Noord

Maud van Kalmthout

Jongvee Specialist fokkalveren

Vera Suurd

Jongvee Specialist fokkalveren - Noord

Britt van Casteren

Jongvee Specialist fokkalveren/lammeren - Zuid

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Naam
Geïnteresseerd in