Kalf is gevoeliger voor hittestress dan een koe

“Een jong kalf heeft sneller hittestress dan een koe. Uw jongste kalveren zijn simpelweg gevoeliger omdat ze sneller vocht verliest en dus sneller een vochttekort hebben”, aldus jongveespecialist Henk Sijtsma. Hij vertelt u er meer over in dit artikel.

“In verhouding met een koe heeft een kalf een heel groot huidoppervlakte. Dat betekent dus ook een groter verdampingsoppervlakte”, legt Henk Sijtsma uit. “Bij een volwassen koe zit het vocht ingekapseld in het lichaam, bij kalveren zweeft het water als het ware los tussen de cellen. Het kan daardoor ook veel makkelijker het lichaam verlaten, zoals bij warmte. Hittestress en uitdroging ligt dus sneller op de loer bij een jong kalf, dan bij een volwassen koe”, aldus Henk. In de praktijk ziet hij dan ook dat kleine kalfjes, zoals Jerseys, nog eens extra gevoelig voor hittestress zijn.

Jong kalf gevoeliger voor hittestress

De thermoneutrale zone van een nuchter kalf ligt tussen 15 tot 25 graden. “Dit hangt daarnaast ook af van de luchtvochtigheid, maar eigenlijk zien we boven de 20 graden al een extra vochtbehoefte”, weet Henk. Lees hier meer over de waterbehoefte van kalveren bij warm weer. “Naarmate de pensontwikkeling doorgaat, kan uw kalf zichzelf beter op temperatuur houden en dus ook beter omgaan met warmte.”

Effect van hittestress op ongeboren kalveren

“Aan het einde van de zomer zien we vaak een lichte dip in de TP-waarde, het bloedeiwit bij kalveren”, vertelt Henk, die dit binnen ProKalf signaleert. Een lager totaal eiwit (TP-waarde) betekent een lagere opname van antistoffen uit biest. Dit kan goed komen door een lagere biestkwaliteit door hittestress in de droogstand. “Bij een kalf dat na een hitteperiode wordt geboren, zie je soms een lager geboortegewicht en net wat minder vitaliteit. In combinatie met een mindere biestkwaliteit vraagt de opstart van het kalf net wat meer aandacht”, is zijn ervaring. “Daarnaast weten we dat de hele weerstand van de veestapel achteruit is gegaan, mede door blauwtong. Niet alleen tijdens de grote blauwtonguitbraak in 2024, maar ook in 2025. Dit heeft indirect waarschijnlijk ook een negatief effect op de opnamecapaciteit die het kalf heeft om antistoffen uit biest op te nemen. Wellicht dat hittestress wel eenzelfde effect heeft”, schetst Henk. Denkavit doet daarom doorlopend onderzoek naar het verloop van eiwitten in het bloed van kalveren. Vraag uw jongveespecialist gerust eens naar de bevindingen.  

Snel schakelen bij hitte

Hittestress is bij kalveren niet direct zichtbaar. Subtiele signalen zijn sneller ademen of een hogere lichaamstemperatuur dan groepsgenoten. “Bij signalen als diepliggende ogen, de huid die blijft staan of een slap dier bent u eigenlijk al te laat”, stelt Henk scherp. Het dier water later drinken of anders via de sonde indienen en snel de dierenarts inschakelen voor een infuus is dan het advies.

Tips van Henk op warme dagen

• Verstrek alle kalveren vanaf dag drie onbeperkt schoon en fris water in een bakje.
• Zorg voor schaduw boven de huisvesting buiten, bijvoorbeeld met een afdekzeil of schaduwdoek.
• Zet eventueel Denkacare VitalFort in om de vochtbalans op peil te houden. Lees meer over elektrolyten inzetten bij hitte.
• Houd uw standaard melkschema aan.