Praktijkonderzoek: Wat vreet een kalf in de eenlingperiode?

Als Jongvee Specialisten adviseren we melkveehouders om al in de eerste week krachtvoer en structuur aan te bieden. Maar hoeveel nemen de kalveren nu werkelijk op? In kilo’s lijkt het weinig, maar de opname van krachtvoer in de eerste weken is cruciaal voor een goede pensontwikkeling en een soepele overgang naar het groepshok of naar een kalverhouder. Gemiddeld nemen de kalveren over de eerste 16 dagen 60 gram/dag op en over de eerste 4 weken 85 gram/dag. Uit het praktijkonderzoek blijkt dat na 14 dagen dat de voeropname van kalveren heel snel omhoog gaat.

Eind 2024 heeft er een praktijkonderzoek plaats gevonden op 14 melkveebedrijven. De bedrijven hebben in de eenlingperiode water en krachtvoer aangeboden in een ondiepe emmer. Dit is vanaf dag 3 dagelijks aangeboden en ververst. De studenten hebben nauwkeurig het restant van krachtvoer elke dag gewogen. Via Prokalf zijn leeftijd, gewicht en Hb meegenomen in het onderzoek.

Resultaten praktijkonderzoek krachtvoeropname kalveren

Er blijkt geen verband tussen het gewicht van het kalf en de opname van krachtvoer. Er is een matig verband tussen Hb en de krachtvoeropname. Dat wil zeggen dat een hogere krachtvoeropname een klein effect heeft op Hb. Het is logisch dat de opname toeneemt naarmate de kalveren ouder worden. Opvallend daarbij is dat het heel snel toeneemt na 14 dagen leeftijd.

Veehouders ervaren:

• – Grote verschillen tussen kalveren (DNA/Karakter)
• – Een mengsel met stro werkt stimulerend
• – Krachtvoeropname wordt na 14 dagen zichtbaar hoger

Belang van een gezonde pens

Uit onderzoek blijkt dat de overgang van eenlingperiode en de verhuizing naar de kalverhouder grote aanpassingen van het kalf vragen. Ook de overgang naar groepshuisvesting voor de vaarskalveren is een grote overgang. Door deze te verkleinen is er veel winst te behalen in de groei en weerstand van het kalf. Een belangrijk punt is het opstarten van de pens. Een goed werkende pens is van belang voor een goede weerstandsopbouw. Een gezonde pens is ook een barrière voor bacteriën om het maagdarmkanaal in te komen.  In het onderzoeksproject ‘Progressie met Programmakalf’ met 60 melkveebedrijven en het volgen van de kalveren in de vleeskalverenstal is wetenschappelijk aangetoond dat de weerstand hoger was en de krachtvoeropname en daarmee de groei flink toenam. Daarbij is het voeren van krachtvoer en structuur een onderdeel geweest van een groter voerprotocol (Ideale ProKalf voerprotocol).

Hoe start je de pens van een kalf goed op?

Wanneer kalveren al vanaf de eerste week krachtvoer krijgen, stimuleert dit de aanmaak van vluchtige vetzuren in de pens. Deze stoffen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de penspapillen en de penswand. Daarnaast is een structuurbron nodig om de pens ook in spiermassa te laten groeien.

Voor een goede start van de pens zijn drie punten belangrijk:

Krachtvoer vanaf de eerste week: Dit stimuleert de vorming van vluchtige vetzuren in de pens en daarmee de ontwikkeling van de penspapillen en de penswand.

• Een geschikte structuurbron: Structuur helpt bij de ontwikkeling van de spiermassa van de pens. Hooi is hiervoor vaak minder geschikt, omdat de kwaliteit kan wisselen en het de opname van krachtvoer kan verdringen. In de praktijk wordt daarom regelmatig gekozen voor gehakseld stro.
• Altijd schoon drinkwater beschikbaar: Water is essentieel voor de bacteriën en processen in de pens. Zonder water ontwikkelen deze zich niet goed. Bovendien nemen kalveren met alleen een droge hap krachtvoer meestal weinig op. Wanneer water dicht bij de krachtvoerbak wordt aangeboden, stimuleert dit de opname van krachtvoer en daarmee ook de ontwikkeling van de pens.